Lieve mensen, luister naar dit advies: luister naar de podcast ‘Bob’ van Audiocollectief Schik en VPRO Dorst uit 2017! Zes afleveringen lang is die slechts, maar er zit zoveel in. Zoveel moois.
Allereerst zijn er natuurlijk de mensen om wie het gaat. De 84-jarige Elisa heeft dementie, en een geheim. Drie jonge journalisten, Siona Houthuys, Mirke Kist en Nele Eeckhout, gaan dat geheim uitpluizen en komen op zeker moment voor de keuze te staan of en hoe ze hun bevindingen met Elisa moeten delen.
Dan is er het verhaal zelf. Elisa’s geheim is een herinnering uit haar jeugd – en gezien haar mentale toestand kun je je ernstig afvragen in hoeverre die betrouwbaar is. Met hun speurwerk trekken de drie podcastmakers een persoonlijke en historische beerput open: naast Elisa ondergingen vele duizenden meisjes eenzelfde lot. Ik hou bewust in het midden wat dan – dat ga je zelf wel horen.
Na de eerste aflevering was ik wel bezorgd, een beetje boos ook. Ik betrapte me op de gedachte: ‘Dit is toch niet zo’n stel gretige journalisten dat iemands leven volledig op de kop zet alleen maar omdat ze zonodig willen scoren met een podcast?’ Het audiocollectief leek in Elisa’s levensgeschiedenis te duiken zonder zich verdiept te hebben in het effect dat hun werk kan hebben op Elisa’s gesteldheid. Maar al snel stellen de makers zichzelf en elkaar de vraag hoe verantwoord hun gespit is en wat ze ermee kunnen aanrichten. Zoals ze de luisteraar meenemen in hun afwegingen, vind ik een mooi voorbeeld van transparantie – in mijn optiek een belangrijk criterium van nieuwswijze journalistiek.
Ze stemmen nauw af met de dochters van Elisa en winnen advies in van een neuroloog en iemand die gespecialiseerd is in de zorg voor mensen met dementie. Die laatste geeft hen te kennen: ‘[Mensen met dementie] weten misschien minder, maar voelen des te meer.’ Dat knoopt het drietal in de oren. Het levert een prachtige zoektocht op, niet alleen naar ‘d’n Bob’, zoals Elisa haar jeugdliefde noemt, maar naar de ethische kant van journalistiek. Dit is storytelling zoals het volgens mij bedoeld is.
Tot slot is er de muzikale omlijsting. Een bloedmooi eindnummer van Catbug (Paulien Rondou), dat tussen en in alle aflevering is te horen.
#DeZinVanDePodcast
Als ik boeken lees, kies ik altijd een zin uit die voor mij het meest treffend het verhaal of een van de karakters in woorden vangt. Zo’n keuze voor de zin van dat boek versterkt voor mij ook weer de zin van het lezen van boeken in het algemeen.
Luisteren naar podcasts vind ik eveneens een uitermate zinvolle activiteit. Het biedt nieuwe perspectieven, verdieping, of juist ontspanning en vermaak – uiteraard vooral wanneer de podcasts goed zijn. En er worden vaak heel zinvolle uitspraken in gedaan. Uit deze podcast koos ik deze zin: ‘Zonder verhaal verdwijn je.’
En dank zij het nummer van Catbug komt daar als bonus ook nog deze zin uit het eindnummer bij: ‘Uren duren dubbel als Elisa weer alleen is in haar kamer’. #ZinInEenLiedje
Niet voor niets verkozen de bezoekers van VPRO’s podcastgids deze serie uit 2017 afgelopen jaar tot beste podcast ooit (in Nederland).
Een heuse podcastparel. Luistert!
Bronnen
Bob (podcast) – VPRO – Alle afleveringen
Elja Looijestijn – Bob: ontroerende podcast over de mysterieuze geliefde van een dementerende vrouw
Meer van mij over Alzheimer: