Vakantie voorbij? Tijd om boeken te lezen!

Als je net als ik in het onderwijs werkt, of als je schoolgaande kinderen hebt, is de kans groot dat de zomervakantie achter net achter de rug is. Voor veel mensen is vakantie dé periode in het jaar waarin ze eindelijk weer eens een stapeltje boeken kunnen oppakken. De rest van het jaar zitten ze weer met het scherm op schoot. Maar hoezo eigenlijk? De periodes tussen de vakanties door zijn ook een prima tijd om te lezen – wat zeg ik, lezen kan het hele jaar door.

Waarom zou je nu lezen?

Zelf verslind ik met redelijk gemak een boek per week, en dat is heus niet omdat ik geen leven heb. Ik ben best een druk baasje, al zeg ik het zelf. OK, het zijn niet allemaal dikke pillen, soms lees ik een stripalbum of een kinderboek dat ik in een mum van tijd uit heb – dan schiet het aardig op. Wat ook scheelt is dat ik geen kinderen hoef op te voeden, momenteel niet hoef te mantelzorgen (*klopt af*) en zelf niet ziek ben (*klopt weer af*). Dat levert mij een boel tijd op ten opzichte van veel anderen. Toch denk ik dat veel mensen best wat meer boeken zouden kunnen lezen dan ze nu doen, als ze hun dagen iets anders invullen.

Waarom ik daar zo’n warm pleitbezorger van ben? Ten eerste omdat ik denk dat als iedereen meer boeken leest, we daar allemaal beter van worden. Individueel en als samenleving. Dat is hard nodig in tijden van klimaatcrisis en opnieuw opkomend fascisme. Ten tweede omdat ook allang is aangetoond dat wie meer boeken leest, meer weet. En wie meer weet, maakt betere doordachte keuzes in het leven. Lezen vertraagt en verdiept, en dat kunnen we goed gebruiken in een haastige wereld waarin hijgerige oppervlakkige nieuwsberichten en commentaren eerder verwarren dan verklaren. Ten derde gun ik iedereen het plezier van lezen – de rijkdom die je voelt als je door de ogen van anderen de wereld kunt zien, als je om de wereld kunt reizen, zonder dat je daar zelf fysiek voor op pad moet, en als je zo even afstand kunt nemen van dagelijkse beslommeringen. Je houdt je brein fit terwijl je ontspant, heerlijk is dat.

Hoe dan?! Vijf tips om in een goed leesritme te komen en te blijven

Ik beweer niet dat iedereen een boek per week erdoor moet jassen. Maar als je een leesritme opbouwt, kun je jezelf behoorlijk positief verrassen. Mits je brein het je toelaat (dit zeg ik in alle ernst; ik weet dat er veel mensen zijn die dolgraag meer zouden willen lezen, maar daar door ziekte niet toe in staat zijn). Wie ertoe in staat is, heeft eigenlijk weinig reden de boeken te laten verstoffen. Er zijn allerlei manieren waarop je het hele jaar door kunt lezen. Dit zijn de vijf heel laagdrempelige tips die voor mij heel goed werk(t)en:

1. Laat het scherm het scherm
   Ben je iemand die tv-series binget? Pauzeer bij de laatste aflevering die je van plan bent te kijken. Die kun je morgen ook zien. Of raak je op social media geregeld verzeild in het lezen en becommentariëren van het nieuws? Geniet van de vrijheid je mening uit te stellen. Er zijn al meningen zat, en die dragen nooit echt bij aan een betere wereld, en ook niet aan een goed gevoed brein of hart.
2. Bouw je leesdiscipline rustig op
   Een beetje boek bevat zo’n 300 pagina’s. Begin met 20 of 30 pagina’s per dag. Voor je het weet lees je er 40-50 per dag en heb je in een week een boek uit. Ook heel lekker, als dat kan: op je vrije dag wat langer in bed blijven liggen met koffie en je boek,
3. Varieer
   Leg een stapeltje boeken op je nachtkastje. Bij verschillende stemmingen passen verschillende boeken. Wissel fictie, non-fictie, poëzie af. Als je liefst wel verhalende boeken leest, voorkom dan dat je veel van hetzelfde type leest, anders gaan de personages of verhaallijnen door elkaar lopen.
4. Probeer eens een luisterboek
   Wat mij betreft zijn luisterboeken ook boeken en tellen die gewoon mee. De meeste boeken lees ik zelf nog het liefst van papier, maar bij sommige boeken kan de stem (of kunnen de stemmen) en verteltrant van de voorlezer(s) echt iets toevoegen. Zoals Ethan Hawke bijvoorbeeld doet bij The Eyes and the Impossible van Dave Eggers. Bij de bibliotheek kun je online veel (Nederlandstalige) titels lezen.
5. Sta jezelf toe om te stoppen en verder te gaan in een nieuw boek
   Er zijn te veel goede boeken om te blijven hangen in een verhaal of betoog dat je niet pakt. Ik ga door met een volgend boek als een schrijver mij op pagina 42 nog steeds niet heeft weten te boeien.

Aanvullend voor wie kinderen heeft: lees voor, en laat ze zien dat je leest. Zo bevorder je ook dat zij meer gaan lezen en dat is heel erg belangrijk voor hun leesvaardigheid. En voor wie met het OV reist – stop eens wat vaker een boek in je tas.
En voor wie een kleine portemonnee heeft: de bibliotheek.nl
Heb je leesinspiratie nodig? Zie mijn lijstje(s) favorieten. Regelmatig checken aanbevolen – het is een levend(ig) lijstje.

De boeken de baas

Met deze blogpost introduceer ik een nieuwe reeks blogs. Voorheen gebruikte ik de rubriek De boeken de baas voor boekbesprekingen van boeken die ik anderen van harte aanraad. Maar ik lees de laatste tijd zo veel aanbevelinswaardie boeken dat ik er niet aan toekom ze allemaal te bespreken. Bovendien zijn er genoeg anderen die mooie(re) recensies publiceren. In deze categorie zoom ik de komende tijd in op lezen en boeken als cultureel fenomeen. Denk aan blogs over minibiebjes – en de boeken en mensen die ze aantrekken – of de vraag in hoeverre luisteren naar luisterboeken geldt als lezen.
In de categorie De woorden de baas ga ik meer schrijven over andere plekken waar taal een bijzondere rol speelt, zoals liedjes, films, podcasts.

Boeken over onderwijs bespreek ik nog wel, maar dat doe ik voortaan op mijn nieuwe onderwijsblog samenlerendontwikkelen.nl. En nu ik toch bezig ben met een update over mijn blogactiviteiten: mijn oorspronkelijke blog dedingendebaas.nl bestaat ook nog steeds. Daar gaat het voortaan over mensen (als werkwoord) met mensen (als zelfstandig naamwoord).