Zo lief als de titel klinkt, zo serieus is de inhoud. Naomi Shihab Nye dicht over het conflict in Palestina, over hoe het is voor Palestijnen om aan de andere kant van de wereld mee te lijden met hun dierbaren thuis. Elk gedicht in deze kleine maar krachtige bundel roept uit – het een expliciet, het ander impliciet – waarom kunnen wij (de Palestijnen) niet gewoon zijn?! Daar klinkt ook een zucht in door: waarom moet deze vraag überhaupt gesteld worden?
In deze bundel zet Naomi Shihab Nye de schijnwerpers op het Palestijnse verzet tegen de voortdurende bezetting door Israël. Ze wijst op de flagrante idiotie van de strijd: ‘Aangezien Palestijnen ook Semieten zijn, is pro-rechtvaardigheid voor Palestijnen nooit een antisemitische positie, wat iemand ook zegt.’
Van de achterflap (vertaald)
Deze bundel is geïnspireerd door het verhaal van Janna Jihad Ayyad, de “jongste journaliste in Palestina”, die in 2006 op 7-jarige leeftijd begon om Palestijnse protesten tegen de Israëlische bezetting op de mobiele telefoon van haar moeder op video vast te leggen. Nye put uit de roots van haar eigen familie in een dorp op de Westelijke Jordaanoever in de buurt van Janna’s geboorteplaats om de lezer inzicht te bieden in de verslaggeving van het jonge meisje. Nye is al lang een voorstander van vreedzame communicatie over alle grenzen heen. Haar gedichten in The Tiny Journalist geven een menselijk gezicht aan oorlog en het geweld dat ons van elkaar scheidt.
Eerbetoon aan activistische journalistiek
Shihab Nye brengt naar mijn idee niet alleen een eerbetoon aan Janna Jihad Ayyad – Al Tamimi, maar aan alle journalisten die het aandurven een standpunt in te nemen. Die niet alleen onafhankelijk verslag doen van een ogenschijnlijk neutrale waarheid, maar die een moreel standpunt innemen en altijd vragen stellen – zoals de kleine journalist in het gedicht How Long: ‘What makes this seem right to you?’
Hoewel sommigen menen dat journalistiek altijd objectief moet zijn, is dat in werkelijkheid onmogelijk. Het is veel logischer om te accepteren dat journalisten mensen zijn die altijd vanuit een specifiek referentiekader werken, perspectieven kiezen en kaderen (framen) – en dat terwijl ze zelf ook maar gedeeltelijk geïnformeerd zijn. Wie activistische journalistiek afkeurt, doet dat vooral uit vrees dat activisme zogenaamd waarheidsgetrouwe verslaggeving in de weg staat. Maar ook niet-activistische – ogenschijnlijk objectieve – journalistiek is gekleurd, en het probleem daarbij is juist dat dan veel onduidelijker is waar de journalist in kwestie zelf staat: wat weet die niet, wat heeft die (bewust) weggelaten, wie laat die wel en niet aan het woord?
Zolang journalisten transparant zijn over de keuzes die ze maken in hun verslaggeving, is het beter om te weten waar ze staan. Waar ze tegen zijn en waar ze voor strijden.
Rake poëzie
Naast politiek geladen zijn de gedichten in deze bundel ook gevoelig. Shihab Nye’s taal is glashelder, haar metaforen beeldend. Ze wordt nergens sentimenteel, maar weet de lezer zeker te raken. Zoals in het prachtige Better Vision (een titel die je op twee manieren kunt lezen):
People think of us differently.
We may be in prison, but we still love beauty.
We may be oppressed, but we are smart.
We may think we don’t need glasses, but the big E
for equality has been lying on its back
for a long time now
kicking its legs in the air like an animal
that needs help to get up.
Warm aanbevolen.
#DeZinVanHetBoek
Uit elk boek dat ik lees, kies ik een zin die mij erg raakt, of die de bedoeling van het boek goed verwoordt. Het kan ook zijn dat die zin juist aansluit bij actuele gebeurtenissen of discussies in de samenleving. Uit dit boek koos ik deze zin:
‘And if we can reach out a hand, we better.’
Zie ook Op zoek naar de zin van het boek.
Bronnen
- Naomi Shihab Nye (2019) – The Tiny Journalist. Poems. New York: Boa Editions
- Interview van Janna Jihad Ayyad – Al Tamimi met het Indiase NewsTrack (oktober 2023)
- Boekbespreking Journalism van Joe Sacco, over objectieve journalistiek
- Zie ook de criteria voor nieuwswijze journalistiek
- Zie ook mijn Engelstalige bespreking van deze bundel op GoodReads