Het klinkt altijd wat dwingend: Must read! Moet lezen! Leestip! Toch is dit zo’n boekje waar ik dat graag bij wil roepen. Want het is kort, krachtig, en heel erg fijn.
Van de achterflap
Zowel in het politieke als in het publieke debat praten we steeds meer in monologen waarin het ‘ik’ centraal staat. Hoe komen we weer in gesprek? De manier waarop we met elkaar praten – op straat, op sociale media, in de Tweede Kamer, in kranten – vormt de samenleving. Wie hard praat trekt makkelijk de aandacht. Of het nu om activisten of academici gaat, om politici of burgers achter een toetsenbord. Maar als je zelf hard praat, kun je anderen niet zo goed verstaan.
Filosoof en schrijver Eva Meijer laat zien hoe taal de macht volgt en vormt, maar betoogt ook: woorden en gesprekken dragen altijd de mogelijkheid in zich van iets anders, iets nieuws.
Waarom dit boekje het lezen waard is
Hardop denkend beschouwt kunstenaar, dichter en filosoof Eva Meijer hoe het maatschappelijk debat zich de afgelopen jaren heeft ontwikkeld. Hen constateert – naar mijn idee terecht – dat wij zijn komen vast te zitten in een extreem ikgericht denken waarbij de individuele vrijheid zwaarder weegt dan samenleven en men zich vooral heeft bekwaamd in het – luidkeels – zenden van de eigen boodschap, zonder oog of oor te hebben voor de inbreng van de ander.
Hoewel dat reden geeft tot sikkeneuren of zorgen, is Meijer hoopvol. Volgens de filosoof kunnen we de individualistische neoliberale patronen doorbreken en meer gericht zijn op de ander, en op samenleven, als we leren om (beter) te luisteren.
Het duiveltje op mijn ene schouder fluistert dan: zeg dat maar tegen die luide schreeuwers, die gaan hier never nooit in mee, dus het heeft toch geen zin. Zelf ben ik namelijk helemaal niet hoopvol gestemd over de toekomst. Maar dat wil ik wel zijn. Daarom geef ik het engeltje op de andere schouder een kans: misschien heeft Meijer wel gelijk.
Prima beschouwing, prachtige formuleringen, aanrader.
#DeZinVanHetBoek
Uit elk boek dat ik lees, kies ik een zin die mij erg raakt, of die de bedoeling van het boek goed verwoordt. Het kan ook zijn dat die zin juist aansluit bij actuele gebeurtenissen of discussies in de samenleving. Uit dit boek koos ik deze zin:
‘Maar om de grote problemen van deze tijd te kunnen bespreken en aanpakken hebben we juist moeilijkheid nodig, trage manieren van kennisverwerving en analyse, nieuwe onhandige gesprekken over grote ravijnen heen, meer aandacht voor verschil.’
Zie ook Op zoek naar de zin van het boek.
Bronnen
- Eva Meijer (2022) – Misschien is een ander woord voor hoop. Een pleidooi voor meerstemmigheid in het politieke en publieke debat. Amsterdam: De Geus
- Website van de auteur
- Blog How can we make this about us?
Deze boekbespreking plaatste ik oorspronkelijk op 25 juni 2023 op Goodreads.